28 شهريور 1398
En | 

و اين چند سطر ...

دوشنبه 24 آبان 1395
یادداشت ها و مقالا
1-دولت تدبير و اميد در حالي سكان اداره كشور را در دست گرفت كه مسئولان ارشد نظام و دولت به خوبي نسبت به ابعاد مشكلات فراگير اقتصادي واقف بودند. مشكلاتي كه در تحليل كارشناسي ريشه در عوامل ساختاري و همچنين متغيرهايي همچون تحريم هاي ناعادلانه جهاني داشت. مهمترين وجوه نارسايي ها در ابعاد ساختاري را مي توان در حوزه قوانين، رويكردهاي توسعه و سياست هاي تابع آن جستجو كرد، موضوعي كه مصاديق خود را در تورم و ركود دامنگير، تسلط پديده شبه دولتي ها بر كليت اقتصاد، كاهش سهم بخش خصوصي، ناكارآمدي نظام بانكي، عدم شفافيت مالي و پولي و در نتيجه فساد مالي در ابعاد مختلف و تباهي اخلاق در حوزه هاي گوناگون نشان مي داد. تاثير متغيري همچون تحريم هاي جهاني نيز آثار خود را به شكل قطع ارتباط با نظام اقتصاد جهاني، همچون ارتباطات بانكي، قطع جريان تامين سرمايه، بيمه، ارتباطات كشتيراني، فرسودگي ناوگان هوايي، ريلي و زميني، عدم نوسازي صنايع و فرسودگي آنها عليرغم روند پر شتاب توسعه تكنولوژيك در صنايع پيشرو در جهان و... نشان داد. از اينرو بود كه دولت با ارزيابي واقعبينانه از اين شرايط، براي گذر از بحراني كه مي رفت چهره نشان دهد راهبرد خود در مرحله اول را عبور از بحران هسته اي و طراحي نقشه راهي براي عبور از بن بست تعامل با نظام بين الملل قرار داد.
2-در گام دوم ، مجموعه دولت تلاش كرده تا با درك مقاومت هاي ساختاري موجود، حركت به سمت اصلاحات ساختاري براي آزاد سازي اقتصاد و تبيين اقتصاد مبتني بر بازار آزاد را سامان دهد. آغاز مذاكرات اقتصادي با اعضاي اتحاديه اروپا و تلاش براي جلب همكاري كمپاني هاي بزرگ براي مشاركت در پروژه هاي اقتصادي بزرگ و تعامل با فعالين بخش خصوصي و تامين سرمايه، صرفا حركت به سمت تعامل با اقتصاد جهاني نبوده بلكه بهره مندي از الزامات فضاي بين الملل در سامان بخشي فضاي كسب و كار داخلي و تقويت بخش خصوصي داخلي نيز بايد قلمداد شود. اتفاقي كه يكي از وجوه آن را مي توان در پذيرش FATF و تلاش براي ايجاد شفافيت مالي و پولي در چرخه بانكداري كشور و رفع يكي از موانع جدي تعامل با اقتصاد جهاني، سلامت اقتصادي و تامين مالي پروژه ها ملاحظه كرد.
3-وزارت راه و شهرسازي نيز در راستاي سياست هاي عمومي دولت، با بهره مندي از فرصت پسابرجام تلاش كرده تا به دنبال برگزاري نخستين همايش بين المللي جذب سرمايه گذاري خارجي، مذاكرات گسترده با همتايان خارجي و شركت هاي بزرگ بين المللي را در راستاي وظايف و مسئوليت هاي محوله پيگيري كند. مذاكراتي كه جدا از تعقيب اهدافي همچون نوسازي ناوگان هوايي و ريلي؛ مشاركت با بخش خصوصي و انتقال تكنولوژي را هدف قرار داده است و به نظر مي رسد قرار است با تحقق تامين مالي پروژه ها توسط سرمايه گذاران خارجي در كنار رونق بخشي به فرايند ساخت و ساز در حوزه خود به بازار كسب و كار نيز رونق ببخشد. در واقع آن چنان كه اقتصاد دانان بيان كرده اند، دستيابي به اهداف برنامه ايي و ايجاد تحرك واقعي در اقتصاد در كوتاه مدت جز از طريق جذب سرمايه هاي خارجي بسيار دشوار است. اما واقعيت موجود نيز بيانگر اين است كه هر چند دولتمردان، كشور را از گردنه نخست عبور دادند اما بهره مندي از ثمرات برجام موكول به رفع پاره اي موانع داخلي و تغييراتي است كه مجموعه نظام براي تحقق آنها بايد مجددا به اجماع دست يابند. در اين شماره و در پرونده "پسا برجام، تامين مالي پروژه ها، موانع و چالش ها" سعي شده است به فراخور امكانات به اين موضوع و اتفاقات رخ داده در فضاي بعد از برجام در حوزه راه و شهر سازي بپردازيم.
4-رويكرد ديگر دولت در كنار راهبرد هاي فوق، آرام سازي اقتصاد با توسل به سياست هاي ضد تورمي، انظباط مالي، ايجاد اطمينان در بازار و پيشبرد پروژه ها از طريق تخصيص بهينه امكانات و طراحي شيوه هاي تامين مالي براي پرداخت طلب پيمانكاران بوده است. در واقع عملكرد دولت در سه سال گذشته عليرغم آن كه تبليغ مناسبي پيرامون آن صورت نگرفته، در حوزه هاي ساختاري، اصلاح قوانين و يا همان گونه كه رئيس جمهور محترم فرمودند در "بستر سازي" براي اصلاح ساختارها، موفقيت ها و دستاورد هاي بزرگي داشته است. اتفاقي كه ثمرات آن را عليرغم محدوديت در منابع مي توان در عملكرد سه سال گذشته وزارت راه و شهرسازي نيز به نظاره نشست. ارايه دستاوردهاي "سه سال سخت اما پر ثمر" مروري است بر عملكرد همكاران خدوم ما در مجموعه راه و شهرسازي كه سند افتخار "سه سال خدمت " محسوب مي شوند.

5-رويكرد ديگر دولت كم كردن هر چه بيشتر فاصله با شهروندان بوده است. موضوعي كه خود را در رهيافت حقوق شهروندي و مسئوليت اجتماعي در اين وزارتخانه نيز نشان داده است. مقوله اي حساس كه يك وجه آن در تعامل با روشنفكران عرصه عمومي و ارتباط با دانشگاهيان معنا مي يابد كه در همين ارتباط شاهد تعامل مناسب شركت عمران و بهسازي شهر هاي ايران از طريق برنامه هايي همچون سلسله نشست هاي نگاه به کیفیت‌های زندگی شهری در سکونتگاه‌های غیررسمی هستيم كه در نشست دوم خود اين هدف را از زاويه "دریچه عکاسی و داستان‌نویسی" دنبال كرده است. رويكردي كه با همايش هايي همچون همايش سياست هاي توسعه مسكن در ايران كه دانشگاه تهران ميزبان آن بود در بعدي ديگر دنبال مي شود. موضوعاتي معطوف به نياز هاي حال و آينده كه مطمئن هستيم پيگيري هر چه جدي تر آنها بيانگر عزم بلند براي تغييرات اساسي آتي خواهد بود.

سيد قاسم بي نياز رئيس مركز ارتباطات و اطلاع رساني