28 بهمن 1398
En | 
مدینه فاضله از آرمان تا واقعیت (1)؛ ( بر مبنای افلاطون، آگوستین، فارابی و بازخوانی آموزه خلافت در عرفان اسلامی)

مدینه فاضله از آرمان تا واقعیت (1)؛ ( بر مبنای افلاطون، آگوستین، فارابی و بازخوانی آموزه خلافت در عرفان اسلامی)

تاریخ انتشار: 1396/08/03|   بازدید: 886 |  print

در آغاز، نظریه سیاسی افلاطون در پیوند با علم اخلاق و غرض اصلی وی در کتاب جمهوری، یعنی نظریه عدالت، مورد توجه قرار می‌گیرد. سپس به منشأ دولت و رابطه آن با تعلیم و تربیت از دیدگاه افلاطون نظر می‌شود. سپس به دست می‌آید که فلسفه اخلاق و سیاست در طرح افلاطونی به شدت در هم تنیده‌اند. کتاب شهر خدای آگوستین به دنبال آن است که راه عضویت شهر دنیا را در شهر خدا پیدا نماید و در صدد است تا مرز دقیق این دو شهر را و همچنین رابطه آن دو را با هم و نیز اهداف شهر خدا را مشخص سازد. از همین روی دو مفهوم عدالت و صلح را به میان می‌آورد. فارابی در اندیشه سعادت جامعه به عنوان هدف اصلی است و مدینه فاضله که اندیشه دوم اوست وسیله‌ای برای آن هدف است. از آنجا که هدف اصلی وی سعادت است، کانون توجه او رئیس مدینه می‌باشد، هر چند به تبیین انواع مدینه‌ها نیز پرداخته است. عرفان اسلامی نیز اعم از سنی و شیعه بر آموزه خلافت الهی انسان تاکید دارد، خلیفه مظهر اسم جامع‌الله و تدبیرگر ماسوا است. تلاش می‌شود با نگاهی نو ظرفیت موجود در این آموزه عرفانی در پرتو آرمان‌شهر موعود در اسلام و در کنار مدینه فاضله فارابی بازخوانی شده و از رویکرد فردی و درونی صرف خارج گشته و در استخدام طرح آرمان‌شهر اسلامی قرار گیرد. همچنین به طور عکس تلاش می‌شود تا مدینه فارابی نیز با حفظ جنبه اجتماعی خود بر مبنای نظریه خلافت در عرفان اسلامی بازخوانی گردد. آنگاه به طرحی ( هرچند مانند فارابی معطوف به رئیس مدینه) دست یابیم که با هر دو نظریه در توافق قرار داشته باشد و بلکه دغدغه‌های افلاطون و آگوستین را نیز به طور احسن تامین نماید. البته این طرح مانند فارابی متوقف در حد رئیس مدینه، نمی‌ماند و می‌تواند در پژوهش‌های متعدد از جهات دیگر نیز به تفصیل مورد بحث قرار گیرد. پرسش از قدر جامع این چهار مدینه و نسبت آن‌ها با واقعیت از مجال این مقاله فراتر است و ناگزیر این پرسش‌ها در مقاله دیگر بررسی می‌شوند. 


متن مزبور چکیده مقاله‌ای است با عنوان "مدینه فاضله از آرمان تا واقعیت (1)؛ (بر مبنای افلاطون، آگوستین، فارابی و بازخوانی آموزه خلافت در عرفان اسلامی)" که توسط دکتر محمدعلی مشکات در مجموعه مقالات نخستین همایش آرمان‌شهر اسلامی، دانشگاه اصفهان، 4 اسفندماه 1387 به چاپ رسیده، به منظور آگاهی از متن کامل مقاله به فایل پیوست مراجعه فرمائید.

 
فایلهای پیوست
 
  نظرات

نظری وجود ندارد.

 
فیلم‌ها

فیلم‌ها