28 آبان 1397
En | 


طرح بررسی اثرات اجتماعی افزایش تراکم ساختمانی در شهر تهران

هدف: ارزیابی اثرات اجتماعی حاصل از افزایش تراکم در مناطق مختلف شهر تهران


نتایج:

به دنبال افزایش تراکم ساختمانی در بسیاری از مناطق شهر تهران، تراکم‌های خالص و ناخالص جمعیتی نیز افزایش یافته است و به همین دلیل جمعیت بسیاری از مناطق تهران، افزایش بیش از ظرفیت داشته است.  بررسی نتایج حاصل از پیمایش های منطقه ای نشان داد؛ نخستین آثار افزایش تراکم ساختمانی روابط ضعيف همسايگي و تنزل سطح هويت محله ای است که خود مسبب پیامدهای دیگری می‌باشند. ساختمان  های بلند، میزان مشارکت و روحیه جمعی شهروندان منطقه را به طور قابل توجّهی تحت تأثیر قرار مي‌دهند. افزایش تراکم، عواملی از قبیل همکاری و مشارکت همسایگان با یکدیگر در امور محله، همکاری با سازمانهای مختلف، شرکت و حضور در مراسم ها و آیین های جمعی و ...را کاهش مي‌دهد. به موازات افزايش تعداد طبقات ساختمانها، حس جمع گرايي و هنجار عمل متقابل كاهش مي يابد. مناطق پر تراکم که افراد ارتباط خارج از گروهی کمتری دارند، از حمایت‌های خارج از گروهی کمتری نیز برخوردارند. به عبارت دیگر سرمایه اجتماعی برون گروهی که عامل قوام و دوام جامعه است در مناطق پرتراکم سطح پایین تری دارد. همچنین نتایج پیمایشها نشان داد به موازات بالا رفتن تراکم ساختمانی، سطح سلامت روانی افراد کاهش می یابد. گرچه نمی توان پایین بودن سطح روانی در مناطق پر تراکم را نتیجه بلافصل آن دانست، اما می توان گفت سلسله عواملی در کنار هم وجود دارند که سطح سلامت فردی و اجتماعی را در این مناطق تنزل داده است. از دیگر نتایج این تحقیق آن بود که بین سکونت در مناطق پرتراکم و پایگاه اقتصادی اجتماعی پایین در افراد رابطه معنادار و مثبت وجود دارد. به‌عبارت دیگر مناطق پرتراکم عموماً محل تجمع افرادی با پایگاه شغلی درآمدی پایین و سطح تحصیلات پایین می‌باشد. این موضوع می‌تواند نشان دهنده وجود نوعی جدایی معنادار بین گروه‌های مختلف اجتماعی و مناطق مختلف شهر تهران باشد.

پیشنهادات:

 لازم‌است طرح جامع و تفضیلی شهر تهران مورد بازبینی قرارگیرد و کاملا صریح و روشن میزان تراکم ساختمانی هر منطقه و محله را محاسبه و اعلام نمایند. همچنین لازمست ضمانت اجرایی آن در تعامل با مجلس شورای اسلامی مشخص شود. و اجازه عدول از آن به‌هیچ نهاد قانونی و فراقانونی داده نشود.

 تجربه نشان داده‌است که شهرداری‌ها و مدیران شهری بسیار مقطع‌نگر هستند و نمی‌توان انتظار داشت که آن‌‌ها به پایداری شرایط زیست اجتماعی در شهرها و محله‌های مسکونی کمکی نمایند. بنابراین پیشنهاد می‌شود مرجعی در  وزارت راه و شهرسازی جهت تدوین و تعیین و اجرا و کنترل دائمی شرایط مناسب زیست‌محیطی انسان‌ها تشکیل شود که ابزارها و ضمانت اجرایی لازم برای جلوگیری از هرگونه تخطی را در اختیار داشته باشد.

برگرفته از:

طرح پژوهشی بررسی اثرات اجتماعی افزایش تراکم ساختمانی در شهر تهران

بخش مطالعات اجتماعی و توسعه پایدار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی





طراحی سایت