01 مرداد 1397
En | 

پايگاه داده‌هاي مكاني (GIS)

وجود داده‌هاي مکانی و توصیفی معتبر و قابل استفاده مهم‌ترين عامل در استقرار و پياده‌سازي يك سيستم GIS محسوب می‌شوند. داده‌هاي مكاني معرف شكل و موقعيت عوارض است و داده‌هاي توصيفي شامل خصوصيات و ويژگي‌هاي مرتبط با داده‌هاي مكاني مي‌باشد. كليه پردازش‌ها، تجزيه و تحليل‌ها و پرسش‌ها بر مبناي داده‌هاي مکانی و توصیفی موجود در سيستم و روابط مكاني و غيرمكاني حاكم بر آنها انجام مي‌شوند. هر چه داده‌هاي موجود در سيستم و روابط بين آنها به آنچه در دنياي واقعي وجود دارد نزديكتر باشند، نتايج به‌دست آمده از پرسش‌ها و تجزيه و تحليل‌ها به واقعيت نزديك‌تر بوده و با آنچه در دنياي واقعي مي‌گذرد، تطابق بيشتري دارد. نتايج به‌دست آمده از تجزيه و تحليل‌ها مديران و برنامه‌ريزان را در جهت تصميم‌گيري هر چه صحيح تر و بهتر حمايت مي‌نمايد.

در حال حاضر مجموعه داده‌هاي مکانی و توصیفی طرح‌های توسعه و عمران مصوب در قالب مجموعه‌ای از انواع نقشه‌ها و گزارش‌ها در مرکز آرشیو دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و حوزه شهرسازی و معماری ادارت كل راه و شهرسازی استان‌ها نگهداری و ذخیره‌سازی می‌شوند. با توجه به بررسی محتوای نقشه‌ها و گزارش‌های طرح­های توسعه و عمران نمونه در مرحله شناخت و نیازسنجی می‌توان گفت که داده‌های مکانی و توصیفی موجود طرح‌ها با سلیقه‌ها و رویکردهای مختلف تهیه شده‌اند که این امر منجر به تولید اطلاعات ناهمگون از طرح‌ها شده است که نتایج این امر را می توان در متفاوت بودن نقشه‌ها، لایه‌های اطلاعاتی، اقلام توصیفی و دامنه‌های مرتبط با طرح‌های توسعه و عمران از نقطه نظر تعداد، دقت، تعریف، نام‌گذاری، منابع اخذ و شیوه ذخیره‌سازی عنوان نمود. به عبارت دیگر می‌توان گفت که در حال حاضر استاندارد و دستورالعمل مشخص و جامع جهت تهیه و ذخیره‌سازی داده‌های مکانی و توصیفی مربوط به طرح­های توسعه و عمران در محیط GIS وجود ندارد که این امر منجر به تولید مجموعه‌ای ناهمگون از نقشه‌ها در قالب‌ها و استانداردهای مختلف گشته است.

لازمه وجود مديريت بهينه داده­‌هاي مکانی و توصیفی در يك سازمان یا وزارتخانه، يكنواخت كردن تمامي داده‌ها در تمامي سطوح آن سازمان مي‌باشد. اين مهم از طريق استانداردسازي انجام مي‌­پذيرد. لذا براساس نتايج مرحله شناخت، در اين مرحله، مدل مفهومي و استاندارد پايه پايگاه داده مکاني تدوين مي­‌گردد.

در مرحله تدوين استاندارد مواردي از قبيل مقیاس، سيستم تصوير، بيضوي مبنا، كلاسه‌بندي اطلاعات، مشخصات عوارض مکانی، گردش اطلاعاتی (تولید کننده، ذخیره‌ کننده، بهنگام‌ کننده و استفاده‌کننده) و مشخصات اقلام اطلاعات توصيفي استاندارد خواهند شد. در انتهای اين مرحله روابط توپولوژيك و غيرتوپولوژيك اطلاعات مكاني با يكديگر، ارتباط جداول اطلاعاتي يا كلاس‌ها و زيركلاس‌هاي اطلاعاتي، در قالب دیاگرام‌های استاندارد ترسیم و ارائه می‌­گردد. لازم به توضیح است که در انتهای این مرحله استاندارد متادیتا تهیه می‌شود. با ايجاد متاديتا، شناسنامه‌اي كه گوياي وضعيت و مشخصات داده‌ها باشد، تدوين می‌شود و كاربران برای تشخيص تناسب داده‌ها براي كاربردهاي مورد نظر مي‌توانند تصميم گيري‌هاي لازم را بنمايند.

هدف

در این مرحله از طرح، بر اساس استانداردهای موجود پایه و تخصصی مرتبط با طرح‌های توسعه و عمران، نیازمندی­ها و توقعات حوزه شهرسازی و معماری وزارتخانه و همچنین اطلاعات مکانی و توصیفی موجود در انواع طرح‌ها، مقياس‌هاي بهينه جهت ذخيره‌سازي اطلاعات طرح‌ها تعيين و عوارض مكاني و اقلام توصيفي موردنياز به تفكيك مقياس‌هاي منتخب شناسايي و تعريف می‌گردد. اهداف موردنظر در تدوین مدل مفهومی و استاندارد پايگاه داده مکانی طرح‌های توسعه و عمران را می‌توان به شرح زير عنوان نمود:

  • فراهم آمدن يكي از اجزای اساسی لازم برای پیاده‌سازی سيستم اطلاعات مکانی در معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و همچنین حوزه شهرسازی و معماری ادارات كل راه و شهرسازی استان‌ها
  • ايجاد هماهنگي و يكپارچگي در تولید و بهنگام‌سازی اطلاعات مکانی و توصیفی مورد نیاز طرح‌های توسعه و عمران
  • رسيدن به يك سطح كيفي مناسب از نقطه نظر اطلاعات، از طريق پيروي كردن از يك استاندارد واحد توسط شرکت‌های مهندسین مشاور
  • ارائه بستري مناسب براي ايجاد دستورالعمل‌هاي اجرايي و نرم‌افزاري خاص براي طراحي، اجرا و راه‌اندازي سيستم مديريت پايگاه داده مكاني طرح‌های توسعه و عمران
  • ارائه بستری براي كنترل كيفيت مراحل انجام‌شده در ايجاد سيستم مديريت پايگاه داده مكاني طرح‌های توسعه و عمران
  • تسهيل در امر تبديل و تبادل اطلاعات

مراحل انجام پروژه

مرحله تدوین مدل مفهومی و استاندارد پايگاه داده مکانی طرح‌های توسعه و عمران شامل مراحل فرعي زير مي‌باشد:

  • مطالعه و بررسي طرح‌های موجود از ديدگاه GIS
  • مطالعه و بررسي استانداردهاي موجود از ديدگاه GIS
  • تعيين مقياس‌هاي مناسب جهت ذخيره‌سازي اطلاعات مورد نياز
  • تعیین سیستم تصویر و بیضوی مبنا به تفکیک مقیاس
  • دسته‌بندي عوارض و تعیین کلاس‌های اطلاعاتی
  • تعيين اطلاعات مكاني و توصیفی مورد نياز به تفكيك مقياس
  • تعیین مشخصات دامنه‌های اطلاعات توصیفی
  • طراحي و تكميل برگه استاندارد داده مکانی
  • ترسيم مدل داده‌اي
  • تدوین استاندارد متادیتا

همچنین در این مرحله بررسی استانداردها و دستورالعمل‌های ذیل که معمولا در تهیه انواع طرح‌های توسعه و عمران به نحوی از آنها استفاده می‌شود، مدنظر قرار گرفت:

  • شرح خدمات طرح‌های توسعه و عمران شامل قرارداد همسان تهیه طرح‌های توسعه و عمران ناحیه‌ای (تیپ 19) و طرح‌های کالبدی منطقه‌ای
  • دستورالعمل کلی تهیه نقشه‌های طرح‌های توسعه و عمران در محیط GIS (تدوین‌شده توسط دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری)
  • دستورالعمل‌های کلی تهیه نقشه‌های طرح‌های توسعه و عمران در محیط GIS (حوزه شهرسازی و معماری سازمان مسکن و شهرسازی استان‌ها )
  • استانداردهای سازمان نقشه‌برداری کشوردر مقیاس‌های مختلف
  • استاندارد GIS سازمان‌ها و ارگان‌های موجود (وزارت راه و ترابری، وزارت نیرو، بنیاد مسکن، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، شرکت توانیر، سازمان حفاظت محیط‌زیست و آمایش سرزمین استان اصفهان

در ارزیابی محتوی نقشه‌های انواع طرح‌های توسعه و عمران نمونه و انطباق آنها با استانداردهای مذکور، بررسی موارد ذیل به‌ صورت تفصیلی مدنظر قرار گرفت:

  • تنوع نقشه‌ها
  • تنوع لایه‌های اطلاعاتی
  • تعاریف و عناوین لایه‌ها
  • نقشه‌های پایه مورد استفاده
  • نحوه ذخیره‌سازی (سیستم مختصات، مقیاس، فرمت و کارتوگرافی)

با توجه به نتايج مطالعات فوق، انجام موارد ذیل مد نظر قرار گرفت:

  • تعیین مقياس‌هاي مناسب جهت ذخیره سازی اطلاعات مکانی انواع طرح‌های توسعه و عمران فراشهری
  • تعیین سیستم تصویر و بیضوی مبنا به تفکیک مقیاس
  • طراحي برگه استاندارد داده مکانی
  • تکمیل برگه های استاندارد برای طرح‌های توسعه و عمران فراشهری شامل كالبدي ملی، كالبدي منطقه‌اي، توسعه و عمران ناحیه‌ای و مجموعه شهري

با توجه به گروه‌بندی فوق، انجام موارد ذیل مد نظر قرار گرفت:

  • دسته ­بندي عوارض و تعیین کلاس‌های اطلاعاتی
  • تعيين اطلاعات مكاني مورد نياز به تفكيك طرح‌ها
  • تعيين اطلاعات توصیفی مورد نياز به تفكيك عارضه مکانی
  • تعیین مشخصات دامنه‌های اطلاعات توصیفی
  • تكميل برگه استاندارد داده مکانی
  • ترسيم مدل داده‌اي

بر اساس نتایج بدست آمده در این مرحله از طرح می‌توان گفت که در استاندارد پایگاه داده مکانی طرحهای توسعه و عمران فراشهری شامل 130 لایه اطلاعاتی موردنیاز می‌باشد. 

استاندارد پايگاه داده مكاني و دستورالعمل‌هاي اجرايي طرح‌هاي توسعه و عمران

 عنواندسته‌بندیحجمتعداد دانلود 
استاندارد پايگاه داده مكاني و دستورالعمل‌هاي اجرايي طرح‌هاي توسعه و عمران شهري استاندارد5.12 MB571دریافت
استاندارد پايگاه داده مكاني و دستورالعمل‌هاي اجرايي طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهرياستاندارد5.72 MB312دریافت

قالب پايگاه داده مكاني ( SDE Geo-Data Base Template) طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري و شهري

 عنواندسته‌بندیحجمتعداد دانلود 
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري مليقالب پايگاه داده مكاني1.93 MB264دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري منطقه‌ايقالب پايگاه داده مكاني3.17 MB167دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري ناحيه‌ايقالب پايگاه داده مكاني4.60 MB162دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري مجموعه شهريقالب پايگاه داده مكاني2.22 MB152دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران شهري جامع شهريقالب پايگاه داده مكاني2.84 MB239دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران شهري ساختاري راهبرديقالب پايگاه داده مكاني1.62 MB159دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران شهري تفصيليقالب پايگاه داده مكاني2.05 MB211دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران شهري جامع - تفصيليقالب پايگاه داده مكاني3.18 MB191دریافت
Geo-Data Base Template SDE طرح‌هاي توسعه و عمران شهري هادي شهريقالب پايگاه داده مكاني2.85 MB184دریافت

قالب پايگاه داده مكاني ( Personal Geo-Data Base Template) طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري و شهري

 عنواندسته‌بندیحجمتعداد دانلود 
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري مليقالب پايگاه داده مكاني154.97 KB159دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري منطقه‌ايقالب پايگاه داده مكاني288.44 KB133دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري ناحيه‌ايقالب پايگاه داده مكاني666.82 KB126دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري مجموعه شهريقالب پايگاه داده مكاني660.26 KB121دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران شهري جامع شهريقالب پايگاه داده مكاني346.44 KB176دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران شهري ساختاري راهبرديقالب پايگاه داده مكاني319.72 KB127دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران شهري تفصيليقالب پايگاه داده مكاني314.08 KB177دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران شهري جامع - تفصيليقالب پايگاه داده مكاني359.86 KB232دریافت
Personal Geo-Data Base Template طرح‌هاي توسعه و عمران شهري هادي شهريقالب پايگاه داده مكاني2.85 MB170دریافت

قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران

 عنواندسته‌بندیحجمتعداد دانلود 
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري مليقالب كارتوگرافي979.96 KB179دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري منطقه‌ايقالب كارتوگرافي1.31 MB126دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري ناحيه‌ايقالب كارتوگرافي1.55 MB121دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران فراشهري مجموعه شهريقالب كارتوگرافي1.54 MB115دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران شهري جامع شهريقالب كارتوگرافي605.26 KB214دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران شهري ساختاري راهبرديقالب كارتوگرافي578.31 KB131دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران شهري تفصيليقالب كارتوگرافي574.80 KB193دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) طرح‌هاي توسعه و عمران شهري جامع - تفصيليقالب كارتوگرافي604.67 KB183دریافت
قالب كارتوگرافي (Cartography Template) قالب كارتوگرافي282.19 KB289دریافت
اندكس نقشهقالب كارتوگرافي8.02 MB0دریافت
طراحی سایت