دات نت نیوک
29 تیر 1396
En | 

در تاریخ 31 خرداد 1390وزارت راه وشهرسازی با رای مجلس شورای اسلامی وسپس تایید شورای نگهبان از ادغام دو وزارتخانه راه وترابری و مسكن وشهرسازی تشكیل ومقرر گردید همه امكانات ،تعهدات،اعتبارات،نیروی انسانی واموال منقول وغیر منقول دو وزارتخانه یاد شده به وزارت راه وشهرسازی منتقل گردد.

مقدمه

به منظور ایجاد تمركز و هماهنگی در تهیه و اجرای طرح های شهرسازی، ده سازی و طرح های آبادانی،وزارت مسكن وشهرسازی در تاریخ 22/12/1342 با نام وزارت آبادانی و مسكن با تشكیلات لازم برای انجام وظایف اساسی زیر تاسیس گردیده است:

  • الف: تهیه و اجرای طرح ها و برنامه های ایجاد مسكن
  • ب: تهیه و اجرای طرح های ساختمانی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی
  • ج: اشتراك مساعی با شهرداری ها به منظور تهیه و اجرای طرح های آبادانی شهرها
  • د: نظارت بر توسعه شهرها و اشتراك مساعی در تهیه نقشه شهر
  • ﻫ: اشتراك مساعی با مراجع و سازمان های مربوطه در تهیه و اجرای برنامه های ده سازی( بخصوص از طریق اجرای برنامه های خودیاری در روستا)
  • و: تنظیم موازین و مشخصات فنی برای طرح های تهیه مسكن و امور شهرسازی و ده سازی و ساختمان های دولتی
  • ز: تهیه و اجرای طرح های ساختمانی كه برای آنها سازمان مجهز دولتی وجود ندارد

لازم به ذكر است به موجب قانون عمران و نوسازی روستاها و انحلال وزارت تولیدات كشاورزی و مواد مصرفی مصوب سال، 1350، اجرای طرح های بهسازی محیط، ساختن راه های روستایی، احداث ساختمان مسكونی و تأسیسات عمومی در روستاها از وظایف مسكن و شهرسازی منتزع و به وزارت تعاون و امور روستاها - كه بعدها وزارت كشاورزی نامیده شد- محول گردید؛ ضمناً مفاد بندهای "هـ - و" مذكور به موجب قانون تشكیل وزارت جهاد سازندگی به این وزارتخانه محول شد.

بانك ساختمانی موسسه تابعه وزارت آبادانی و مسكن

براساس ماده 3 قانون تأسیس وزارت آبادانی و مسكن، بانك ساختمانی مكلف است، عملیات بانكی خود را متوقف و تحت عنوان سازمان مسكن به صورت یكی از مؤسسات تابعه وزارت آبادانی و مسكن، مسئول اجرای طرح های ساختمانی و تهیه مسكن گردد، همچنین پس از تشكیل وزارت مذكور سازمان خانه سازی موضوع تصویب نامه ی مورخ 29/1/1342 منحل و تصفیه امور آن به عهده وزارت آبادانی و مسكن محول گردید.

اجرای مصوبه شماره 25648 مورخ 11/7/1341 موضوع تشكیل شورای مسكن تعطیل گردید و كلیه وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مكلف شدند برای تهیه و اجرای طرح های ساختمانی مورد نیاز خود به وزارت آبادانی و مسكن مراجعه كنند و وزارتخانه، موصوف طرح مورد نظر را تهیه و پس از تأمین اعتبار از طرف وزارتخانه یا مؤسسه مربوطه آن را اجرا نماید؛ از طرفی اجرای طرح های شهرسازی موضوع تبصره ماده 19 تصویب نامه، فعالیت های عمرانی شهرداری ها، مؤسسات وابسته به آنها و مؤسسات عمومی و عام المنفعه به وزارت آبادانی و مسكن محول و برای دستیابی به این مقصود، سازمان برنامه وقت ضمن واگزاری طرح های مزبور، كلیه اسناد و مدارك مربوطه را در اختیار وزارت آبادانی و مسكن قرار داد و عده ای از كارمندانی كه در تاریخ تصویب این قانون مشغول خدمت بودند در وزارت آبادانی و مسكن مأمور به خدمت شدند.

این وزارت مسئول اجرای طرح دفاتر فنی سازمان برنامه در استان ها گردید و براساس ماده 4 قانون تأسیس وزارت اصلاحات ارضی، رقبات شهری و املاكی كه مشمول قوانین اصلاحات ارضی نبود به وزارت آبادانی و مسكن محول شد و در فاصله سال های 1353-1346 در وظایف و مسئولیت های وزارت آبادانی و مسكن تغییراتی پدید آمد.

تغییر نام وزارت آبادانی و مسكن

در تیر 1353 به موجب ماده 2 قانون تغییر نام، وزارت آبادانی و مسكن، وزارت مسكن و شهرسازی نامیده شد. بر اساس ماده 3 قانون مذكور وزارت مسكن و شهرسازی علاوه بر اجرای آن قسمت از وظایف و اعمال اختیاراتی كه موجب قانون تأسیس وزارت مسكن به عهده داشت، به منظور اتخاذ و اعمال سیاست ها، تنظیم برنامه های جامع و هماهنگ برای تعیین مراكز جمعیت، ایجاد تعادل مطلوب بین جمعیت و وسعت شهرها در كشور، تأمین مسكن و توسعه، بهبود استانداردهای كمّْی و كیفی مسكن با توجه به هدف ها و مقتضیات توسعه اقتصادی و اجتماعی كشور، همچنین ایجاد هماهنگی و تمركز در تهیه و اجرای طرح ها و ساختمان های دولتی، این وظایف نیز به وزارتخانه محول شد.

قانون لغو مالكیت اراضی موات شهری

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از نخستین موضوعات حائز اهمیت، بخش واگزاری زمین جهت احداث مسكن مناسب به مردم بود. از آنجا كه طبق موازین اسلام، زمین موات ملك كسی شناخته نمی شود و در اختیار دولت اسلامی است؛ و اسناد مالكیتی كه در رژیم سابق نسبت به زمین های موات داخل محدوده شهری یا خارج آن صادر شده، برخلاف شرع بوده است، از این رو قانون لغو مالكیت اراضی موات شهری و كیفیت عمران آن در تاریخ 5/4/1358 و اصلاحیه های آن مورخ 28/4/1358 به تصویب رسید كه با تصویب آن، اراضی موات به تملك دولت درآمد و پس از تفكیك و قطعه بندی به افراد محروم جامعه واگذار شد. به منظور اجرای این مهم در هر استان، شركت دولتی به نام سازمان عمران اراضی تشكیل شد كه تا سال 1360 فعالیت داشت. با استفاده از اجازه حضرت امام خمینی (ره) مورخ 19/7/1360 و به استناد احكام ثانویه قانون، اراضی شهری برای مدت 5 سال در تاریخ 27/12/1360 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

تاسیس سازمان زمین شهری

پس از آن سازمان زمین شهری- به صورت شركت دولتی- تحت پوشش وزارت مسكن و شهرسازی تأسیس شد و در قالب ادره كل زمین شهری در استان ها به فعالیت پرداخت. با تصویب قانون زمین شهری در شهریور 1366 سازان مذكور تا سال 1374 به همان شكل به كار خود ادامه داد. با توجه به مصوبه شماره 3510/دش مورخ 15/6/1372 شورای عالی اداری – كه تغییراتی در وظایف سازمان زمین شهری به وجود آورد- نام آن به سازمان ملی زمین و مسكن تغییر یافت و با ادغام اداره های كل زمین شهری و شهرسازی های استان ها، تشكیلاتی با نام سازمان مسكن و شهرسازی در مراكز استان ها به وجود آمد كه با درنظر گرفتن مسائل فوق، بالطبع این سازمان با تشكیلات سازمانی خاص خود با استفاده از كارمندان اداره كل مسكن و شهرسازی، زمین شهری و سازمان مسكن به فعالیت پرداخت و مجری قوانین موجود و جاری در بخش زمین شهری فعالیت های تعریف شده وزارت متبوعه و نیز سازمان مسكن سابق گردید.

تاسیس وزارت راه و شهرسازی

در تاریخ 31 خرداد 1390وزارت راه وشهرسازی با رای مجلس شورای اسلامی وسپس تایید شورای نگهبان از ادغام دو وزارتخانه راه وترابری و مسكن وشهرسازی تشكیل ومقرر گردید همه امكانات ،تعهدات،اعتبارات،نیروی انسانی واموال منقول وغیر منقول دو وزارتخانه یاد شده به وزارت راه وشهرسازی منتقل گردد.

مقدمه

ساختار و سازمان وزارت راه و ترابری در طول مدتی كه از فعالیت آن می گذرد به دلیل ضرورت های ملی به دفعات دچار تغییر و تحول گردیده است.روند این تحول را می توان به دوره های زیر تقسیم بندی نمود

وزارت فوائد عامه

در سال ۱۲۹۸ هجری قمری و در دوران سلطنت ناصرالدین شاه وزارت فوائد عامه تاسیس شد و امور مربوط بر احداث راه، پل و راه داری بر عهده وزارت خانه مذكور گذاشته شد. این وزارتخانه تدریجا در سال های پس از تاسیس به وظائف دیگری مانند تجارت و فلاحت پرداخته كه به همین دلیل بعدها به نام فوائد عامه و تجارت و فلاحت تغییر نام یافته است. هزینه های راه سازی در این دوران با اخذ "باج راه" كه در راهدار خانه ها گرفته می شده تامین می گردید و این مبلغ سالیانه از سه میلیون ریال تجاوز نمی كرد.

اداره كل طرق و شوارع

از سال ۱۳۰۴ اداره ای به نام "اداره كل طرق و شوارع" در وزارت فلاحت و تجارت و فوائد عامه به منظور اقدام موثر برای ساختمان راه ها، نگهداری و بهره برداری تشكیل گردید. اداره كل طرق و شوارع، راه های كشور را به نواحی مختلف تقسیم و مسئولیتی برای اداره امور تعمیر و نگهداری آنها معین كرد.

تشكیل وزارت طرق و شوارعتصویر قدیمی از پل

در سال ۱۳۰۸ به موجب قانونی كه از مجلس شورای ملی گذشت، اداره كل طرق و شوارع به وزارت طرق و شوارع تبدیل شد. با تاسیس وزارت مذكور راه سازی در ایران گسترش یافت و با امكاناتی كه تدریجا فراهم شد برنامه ها و پروژه های راه سازی ادامه پیدا كرد.

تشكیل وزارت راه

در سال ۱۳۱۵ وزارت طرق و شوارع با تصویب مجلس شورای ملی به وزارت راه تغییر نام یافت..

تغییر نام وزارت راه و ترابری به وزارت راه و شهرسازی

در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۹۰ با رای مجلس و تایید شورای نگهبان ، وزارت راه و ترابری با وزارت مسكن و شهرسازی ادغام و وزارت راه و شهرسازی تشكیل شد. این وزارت مسئول اداره امور حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی در محدوده داخلی كشور و ازتباطات ترابری میان ایران و دیگر كشورهای جهان بود. هدف وزارت راه و ترابری عبارت بود از پی ریزی سیاست جامع و هماهنگ برای ترابری كشور، توسعه، تجهیز، گسترش، نگاهداری و ایجاد تاسیسات زیربنایی آن با توجه به مقتضیات توسعه اقتصادی، اجتماعی وعمرانی و دفاع ملی. بدین ترتیب احداث راه های ارتباطی كشور اعم از زمینی (راه و راه آهن) و راه های آبی و فراهم آوردن وسایل ترابری و تنظیم مقررات استفاده صحیح از آنها- تامین ترابری كشور جزو هدف اساسی این وزارت محسوب می شد.